PANOWANIE BOLESŁAWA CHROBREGO

Progenitura - prawo do dziedziczenia tronu przez pierworodnego 

Bolesław Chrobry

Chrobry = waleczny, mężny
Bolesław Chrobry to jeden z najwybitniejszych władców Polski. Ma w swoim życiorysie mnóstwo kontrowersyjnych sytuacji. Urodził się około 966 r. W chwili objęcia tronu miał już trzy żony. 

Polska stała na skraju wojny domowej, do której ostatecznie doszło. Wielu urzędników stanęło po stronie Ody, ale ostatecznie wygrał Bolesław Chrobry. Kierując się ówczesną metodą, wygnał ich, a zwolenników Ody kazał zamordować albo oślepić (trwałe eliminowanie bez zabijania). Było to stosowane bardzo często. Nie znamy daty zakończenia tej wojny, ale trwała krótko.

 Panowanie Bolesława Chrobrego datuje się na lata 992-1025. 

Na początku rządów, priorytetem było usamodzielnienie się polskiego Kościoła (wyjście spod panowania niemieckiego Kościoła). Utworzenie własnego arcybiskupstwa nie było łatwe. Trzeba było wykazać, że kraj w całości jest chrześcijański, a tak nie było. Ludzie nie chcieli chrześcijaństwa, bo musieli przestrzegać surowych zasad, przepisów.

Wszyscy władcy noszący imię Bolesław byli bardzo mądrzy, waleczni, inteligentni, charyzmatyczni, kontrowersyjni, najlepsi.

Misja świętego Wojciecha

Radzim Gaudenty

Święty Wojciech

Święty Wojciech to Polski Patron Słowiańszczyzny. Był Czechem, biskupem w Pradze. Na skutek różnych konfliktów (jego rodzina popadła w konflikt z panującymi) musiał uciekać. Przybył do Polski. Bolesław Chrobry powierzył mu misję do pogańskich Prus, by ich schrystianizować. Misja ta nie była zbyt udana. Zaraz po przekroczeniu granicy, został nadziany na dzidę. Jego bratu, Radzimowi Gaudentemu, pozwolili uciec i powiadomić Bolesława Chrobrego, który wysłał poselstwo o odzyskanie ciała. Miał zapłacić tyle, ile ono ważyło. Bolesławowi Chrobremu ciało Wojciecha było potrzebne. Zaczął starania o kanonizację Wojciecha. Kanonizowano go w dwa lata (999 r.), przyczyniła się do tego atmosfera o końcu świata. Od tego powstał Sylwester. Mając ciało świętego, Bolesław Chrobry miał podstawę do starania się o własne arcybiskupstwo. Ciało świętego pocięto na kawałki i rozesłano po całej Europie.

W 1000 r. zostało utworzone arcybiskupstwo w Gnieźnie i podlegające mu biskupstwo:

- w Krakowie

- we Wrocławiu

- w Kołobrzegu (upadło).

Pierwszym arcybiskupem został Radzim Gaudenty.

Zjazd gnieźnieński w 1000 r. 

Jest to jedno z najważniejszych wydarzeń Polski.

Pielgrzymkę do grobu świętego Wojciecha odbył Otton III. Chciał on zezwolić na koronację Bolesława Chrobrego (wysłał poselstwo na koronację papieżowi, którą skradziono po drodze). Do koronacji ostatecznie nie doszło, bo Otton III zmarł w 1002 r., a Henryk II Święty nie zezwolił na nią. Ponadto Otton III chciał, by Bolesław Chrobry został królem Słowiańszczyzny.

POLSKA MIESZKA I

Dobrawa

Mieszko I

 Mieszko I był poganinem, niepiśmienny, "ślepy", miał cztery żony. Zawiązując sojusz z Czechami w 965 r. musiał odprawić swoje żony i poślubić czeską księżniczkę Dobrawę (w kronikach pisano o niej negatywnie, w Polsce była postacią sympatyczną, dzięki niej przyjął chrzest).
Jego panowanie datuje się na około 960-około 990 r.

Kiedy przejmował władzę, najprawdopodobniej należały do niego Wielkopolska i Mazowsze. Najważniejszym grodem na Mazowszu był Płock. Dopiero na skutek jego działań, Polska zyskała taki teren, jak dziś.
Najważniejsze wydarzenie, jakie datuje się podczas jego panowania, to chrzest w 966 r. Nie wiadomo, gdzie go przyjął, najprawdopodobniej w Poznaniu, Gnieźnie lub Ostrowie Lednickim.

Korzyści wynikające z przyjęcia chrztu:
- brak najazdów pod płaszczem chrystianizacji
- ochrona przed Niemcami
- ujednolicenie religii - czynnik narodowotwórczy
- większe znaczenie państwa na arenie międzynarodowej
- podniesienie prestiżu władcy namaszczonego olejami świętymi
- napływ duchowieństwa, które zna prawo
- otwarcie nowych szkół
- sojusz z Czechami
- rozwój handlu
- opieka papieska, w Poznaniu w 968 r. zostało otwarte pierwsze biskupstwo misyjne (podlega papieżowi, bo Czesi nie mieli arcybiskupstwa), a pierwszym biskupem został Jordan
- sojusze z państwami chrześcijańskimi
- możliwość atakowania pogan pod płaszczem chrystianizacji (Polska nie korzystała z tego, miała układ pokojowy).

Polityka zagraniczna Mieszka I
W 963 r. odbył walkę z Wieletami mającymi ochotę na Ziemie Pomorskie. Wojny te nie miały jednak większego znaczenia.
Najważniejszym przeciwnikiem były Niemcy, a stosunki z nimi były bardzo skomplikowane. Pierwsza wojna zwycięska dla Mieszka I to bitwa pod Cedynią. Nie była to duża konfrontacja. Była inicjatywą margrabiego Hodona. Podobno wzbudziło to wielką niechęć Ottona III, który wezwał do siebie Hodona i Mieszka I. Warunkiem było pozostawienie jako zakładnika Bolesława Chrobrego (gwarancja, że Polska nie napadnie na Niemcy). Po bitwie pod Cedynią Mieszko I prawdopodobnie przyłączył do Polski całe Pomorze. Nie był to jednak związek trwały. Pomorzanie byli temu niechętni i nie chcieli przyjąć chrześcijaństwa (aby odpędzić złe duchy, wrzucali np. święte kamienie do Bałtyku). Jednak Pomorze siłą zostało przyłączone.
Prawdopodobnie Polska płaciła Niemcom trybut (roczna opłata oznaczająca stosunek zależności) do rzeki Warty.
Próbował mieć  dobre stosunki z cesarzem niemieckim. Do lat 80. X w. stosunki te były dość dobre, ale naznaczone były zwierzchnictwem Niemiec w stosunku do Polski.
W latach 80. X w. Mieszko I popadł w tarapaty:
- stosunki polsko-ruskie
- strata dużej części ziem: Grody Czerwieńskie w 981 r.
- konflikty z Czechami po śmierci Dobrawy.
Pod koniec lat 80. X w. przyłączył Śląsk i prawdopodobnie Małopolskę.

Aby utrzymać dobre stosunki z Niemcami, co było priorytetem, Mieszko I ożenił się z Niemką, Odą Dytrykówną, którą porwał z klasztoru. Urodziła mu trzech synów, którzy próbowali przejąć władzę. Oda próbowała zakwestionować władzę Bolesława.

Za jego panowania Polska miała 250 tys. km kwadratowych i około 1 mln mieszkańców. 

Pod koniec jego panowania, około 990 r., spisany został dokument Dagome iudex. Zostały w nim zapisane granice terytorialne i powierzenie Polski pod opiekę papieską.

Mieszko I zmarł 22.03.992 r. Oznaczało to wojnę domową pomiędzy synami Mieszka I i Ody.

Organizacja państwa pierwszych Piastów
a) organizacja władzy:
- monarchia Mieszka I to monarchia patrymonialna (kraj własnością władcy, który m.in. sprawuje sądy, pobiera podatki); trwa tak do końca XIV w. do panowania Kazimierza Wielkiego.
- duchowni są arcyważni, bo są wykształceni
- władca ma tzw. regale (wyłączne prawa władcy); np.:
   -> prawo do nadawania ziem

Denar Mieszka I

   -> prawo do bicia monety
   -> prawo do obsadzania najwyższych urzędników w państwie
   -> prawo do sądownictwa
   -> prawo do kopalin (wszystkiego, co wydobywa się z ziemi, np. srebro, sól)
   -> prawo do polowania na tzw. grubego zwierza (np. niedźwiedź, żubr)
- bezpośrednią ciągłością pomiędzy państwem plemiennym a państwem Mieszka I jest wiec, który z czasem zaniknie i powstanie Rada Królewska
- urzędników nie było dużo, ważny jest urząd:
   -> kanclerza (prowadzi politykę zagraniczną)
   -> komornika (odpowiada za skarb państwa)
   -> stolnika (odpowiada za żywność na stole władcy)
- prawą ręką władcy jest palatyn/wojewoda, który mógł zastępować władcę w sprawowaniu sądu, dowodzeniu wojskiem
- siły zbrojne, które za panowania Mieszka I, Bolesława Chrobrego i Mieszka II, nie były bardzo zorganizowane; władcy dysponowali tzw. drużyną około 3 tys. żołnierzy, których książę utrzymywał z własnych pieniędzy; było tak do czasów Kazimierza Odnowiciela, który w połowie XI w. wprowadza system zachodni
b) organizacja grodowa
We wczesnym średniowieczu nie ma miast (można o nich mówić w XII w.). 

W tych czasach mowa jest o grodach, którymi zarządzał kasztelan wybierany z ludności z danego okręgu. Zbierał on podatki, daniny (określona ilość zboża, bydła, skór i posługi - obowiązek pracy), poza codziennymi daninami, ludność miała obowiązki nadzwyczajne: grody co jakiś czas były odwiedzane przez monarchę, któremu należało zapewnić nocleg, wyżywienie i środki komunikacji.
Grody miały funkcję obronną. Otaczały je żołnierze. Towarzyszyły im podgrodzia (zamieszkiwane przez rzemieślników) i tzw. wsie służebne (zamieszkiwane przez ludzi, którzy sprawują dane obowiązki, np. bednarze, kowale, koniary, kołodzieje), jej nazwa pochodziła od zawodu ludności.

GENEZA PAŃSTWA POLSKIEGO

Plemiona polskie

Granice etniczne Polski:

- na północy Morze Bałtyckie

- na wschodzie rzeka Bug

- na południu góry Karpaty i Sudety

- na zachodzie rzeka Odra.

Warmia i Mazury (Prusowie) to jedyny teren, który związany jest z plemieniem Bałtyjskim,  nie mają nic wspólnego z Niemcami.
Prusowie i Jaćwięgowie zostali wymordowani przez Krzyżaków.
Najważniejsze plemię to Polanie, zwani Państwem Gnieźnieńskim. Drugie, co do ważności to Wiślanie.
Dwa ważne ośrodki to Poznań i Gniezno oraz nieistniejące już ośrodki Giecz (dziś został zakres muru) i Ostrów Lednicki (siedziba pierwszych władców, z okazałym palatium).
Nie wiadomo, który ośrodek był najważniejszy. Nie jest pewne to, że Gniezno było pierwszą stolicą Polan. Powstała tam pierwsza metropolia (arcybiskupstwo). W Poznaniu powstało pierwsze biskupstwo. Prace archeologiczne dowiodły, że ośrodek kultu jest większy niż ten w Gnieźnie.

Z państwem Piastów wiąże się powstanie dynastii Piastowskiej.

Najstarsze źródła pisane dotyczące ziem polskich
Biorąc pod uwagę VIII-IX w.n.e., to nie istnieją żadne źródła pisane, dlatego okres ten poznajemy dzięki źródłom materialnym. Wiedzę czerpiemy ze źródeł zagranicznych:
- Geograf Bawarski (IX w.n.e.) - anonimowy tekst mówiący o plemionach
- Żywot świętego Metodego (IX w.n.e.) - dotyczy państwa Wiślan, napisane jest, że "siedział w Wiślech i urągał chrześcijanom" (nie jest najistotniejsza)
- Ibrahim Ibn Jakub - podróżnik, kupiec piszący o państwie Mieszka I (bardzo pochlebna relacja z X w.n.e.)
- bardzo niepochlebne kroniki niemieckie
- kronika Thietmara (przełom X-XI w.n.e., za panowania Bolesława Chrobrego, piszący negatywnie o Polsce, bo ktoś najbliższy z jego rodziny zginął w wojnie) - bardzo obszerne źródło dotyczące stosunków polsko-niemieckich
- Kosmas piszący o stosunkach polsko-czeskich
- Nestor piszący o stosunkach polsko-ruskich
- Kronika Galla Anonima (Gal - pochodzenie z Galii, Anonim - nie znamy jego nazwiska) - kronika polska, która powstała w XII w.n.e.; najpoważniejszą wadą jest to, że pisana była 150 lat po powstaniu Polski, na dworze Bolesława Krzywoustego, przez co zawarte są w niej pochlebstwa
- Kronika Wincentego Kadłubka (początek XIII w.n.e.) - nie jest wiarygodna, zawarte są w niej głupoty, dyrdymały. 

Początki dynastii Piastowskiej - "Legenda Dynastyczna" Galla Anonima
a) protoplaści:
- Kościsko
- Piast Kołodziej - postać legendarna
- Siemowit
- Lestek/Leszek
- Siemomysł - ojciec Mieszka I
b) postać historyczna:
- Mieszko I.

Wszystko zaczyna się na przedmieściu Gniezna na uczcie Piasta Kołodzieja z okazji postrzyżyn syna.

SŁOWIANIE

Podział Słowian
Ostatecznie w Europie podzielili się na trzy grupy:
- Słowian Wschodnich - wszyscy, którzy mieszkali na wschód od Bugu (np. Rusini, Ukraińcy, Białorusini)
- Słowian Zachodnich - wszystkie plemiona Słowian Połabskich - Połabianie mieszkający między Łabą a Odrą, później zostali wymordowani przez Niemców (np. Polacy, Czesi, Słowacy, Serbowie Łużyccy)
- Słowian Południowych (np. Chorwaci, Słowacy, Serbowie, Bułgarzy pierwotnie spokrewnieni z Turkami i Macedończykami, którzy w czasie napływu Słowian ulegli slawizacji - zesłowiańszczeniu, przyjmując m.in. ich kulturę).

Wierzenia Słowian
Uprawiali politeizm. Czcili, jak wszystkie tego typu plemiona, bóstwa związane z siłami natury.
Naczelny, bóg słońca, to Swarożyc.
Istniał również bóg wiatru, piorunu itd.
Bóstwem bardzo uniwersalnym było bóstwo Światowida (w cztery strony świata). Nie był związany z żadnymi siłami przyrody.
Czcili ich w lasach, świętych gajach. Dlatego chrześcijanie wycinali lasy. Nie wiadomo, do czego służyły kręgi kamienne.
Byli bardzo przywiązani do kultu przodków. Kultywowali obrządek ciałopalny. Wyróżnikiem pochówków słowiańskich było usypywanie nad grobem tzw. kurhanów (stożkowych górek). Pozostałością było usypywanie kopców na cześć osób sławnych. Bardzo lubili przychodzić do zmarłych i świętować na grobach (śpiewali, jedli). Pozostałością tego było wtykanie kawałków jedzenia (zwykle chleba), by ciało się najadło.
Kościół chrześcijański próbował wyplenić te zwyczaje, nakładając na ich święta, święta chrześcijańskie (np. Świętego Jana = Noc Kupały). Chciał w ten sposób przyzwyczaić ludzi do nowych świąt. 

Struktura społeczna
Podstawową komórką społeczną była rodzina. Różniła się od rodziny współczesnej tym, że była to rodzina poligamiczna. U kobiet nie ceniono dziewictwa. Jeżeli panna młoda była dziewicą, była to podstawa do tego, by ją odprawić, bo twierdzili, że nie była nic warta.
Kilka rodzin tworzyło ród.
Rody łączyły się w plemiona.
Plemiona łączyły się w związki plemienne.
Zanim powstały organizacje państwowe, to były organizacje terytorialne (opole). Najczęściej powstawały, gdy były zagrożenia, niebezpieczeństwo. Opola rządzone były przez wiec - zgromadzenie wszystkich mężczyzn (np. gdy planowano wojnę, to wybierano jedną osobę, która miała ją prowadzić, jest to wojewoda). Najważniejszy głos miała zazwyczaj starszyzna. Czasami zdarzało się, że wojewoda sprawował władzę poza okresem wojny. Nabierała okres dziedziczny - tworzenie dynastii.

Pierwsze państwa słowiańskie nazwane były efemerydą (pojawia się i znika)
a) Państwo Samona - pierwsze znane państwo chrześcijanom. Powstało na terenie dzisiejszych Czech. Nazwa pochodzi od człowieka, który zjednoczył plemiona słowiańskie w VII w.n.e. Samon był Frankiem. Istniało krótko i rozpadło się po śmierci Samona, około 660 r.n.e., bo nie mieli podstaw. Utworzone, bo istniało zagrożenie. Nie było więzi między ludźmi tego państwa (np. tradycja, język, kultura).

Obraz przedstawiający
Cyryla i Metodego
pędzla Jana Matejki

 b) Państwo Wielkomorawskie - jego ośrodkiem były Morawy. Powstało w IX w.n.e. Pierwszym władcą był Mojmir I. Bardzo rozbudowało się terytorialnie - zajmowali południową Polskę (Małopolska z Krakowem, Górny Śląsk, część Dolnego Śląska). Jest to pierwsze państwo, które uległo chrystianizacji przez mnichów, braci Cyryla (Konstantyna) i Metodego. Zostali sprowadzeni, bo książęta chcieli uratować państwo przed mordami ludów (wystarali się o misję). Bracia nauczyli się języka Słowian, dlatego zaczęli nauczać w ich języku i odprawiać msze, co stało się herezją (msza odprawiana była tylko w języku łacińskim). Cyryl stworzył pierwszy alfabet zwany głagolicą, wersja poprawiona to cyrylica.

Niemcy nie mogły zdzierżyć, że ci nauczają, dlatego oskarżyli ich o herezję. Ci musieli pojechać do papieża i się wytłumaczyć. Cyryl osiadł w Rzymie, a Metody powrócił. Nauczeni przez nich zostali wypędzeni z kraju.

Rozpadło się w 906 r.n.e. pod wpływem najazdów Węgrów. Na ich gruzach powstały Czechy, Słowacja, Polska.

PRADZIEJE ZIEM SŁOWIAŃSKICH

Słowianie nie umieli pisać. Inni uważali, że jest to dzicz. Opieramy się na materiale archeologicznym.

Osada w Biskupinie

Kultura łużycka
Jest to kultura rolników zajmujących się uprawą roli i hodowli. Rozwijała się w Czechach, Morawach, Słowacji, Saksonii, a później przeniosła się na tereny Wielkopolski. Chłopi uprawiali ziemię przy pomocy metalowych narzędzi, co świadczyło o rozwoju.
Wszystko to, co wiemy na temat tej kultury, wiemy z Biskupina. Osadę w Biskupinie odkryto w 1938 r.n.e. Archeolog odkrywając to miejsce przed II wojną światową, doprowadził do tego, że Niemcy chciały dowieść, że było to miejsce zamieszkiwane przez Germanów.
Biskupin został zrekonstruowany po II wojnie światowej. Biskupin leży na wyspie, otacza ją wał drewniano-ziemny, wokół którego biegnie ulica, koło której postawione są budynki. Zamieszkiwali ją 1000 osób. Ludzie zajmowali się uprawą wypaliskową (wypalali kawałek lasu i zaczynano uprawiać ją do wyjałowienia). Charakterystyczne dla tego społeczeństwa było to, że nie istniały różnice społeczne (np. wszystkie domyśla takie same, nie ma różnic majątkowych w obrębie danej rodziny).
Upadek tej kultury datuje się na ok. IV - V w.p.n.e. Wtedy napłynęły ekspansje plemion Scytów i Celtów. Prawdopodobnie to oni zniszczyli tę kulturę.

Tzw. okres rzymski (I w.p.n.e. - IV w.n.e.)
Jest to określenie na wyrost, bo Rzymianie w Europie Wschodniej pojawiali się w celach handlowych. Od Słowian kupowali futra, skóry, niewolników, bursztyn (szlak bursztynowy). Rzymianie dawali/płacili towarami luksusowymi (wytwory rzemieślnicze, ozdoby, pieniądze, szkło). Odbywało się to na zasadzie handlu wymiennego (wymiana barterowa), bo Słowianie nie znali formy płatności pieniężnej (pieniądz traktowali jako kruszec). W okresie rzymskim pojawiło się zróżnicowanie majątkowe. Widać to było na cmentarzyskach, które miały charakter:
- ciałopalny: spalanie człowieka, przesypanie do urny, które były mniej lub bardziej zdobione i swoje nazwy zawdzięczają od wyglądu
- pochówku szkieletowego: chowanie ludzi "w całości"
oraz w wyposażeniach grobowych. 

Wielka Wędrówka Ludów (rozpoczęta w V w.n.e.)  przeprowadziły Słowian na ziemie Europy Środkowej. Zajęli tereny na zachodzie do rzeki Łaby i całe tereny na południe do Grecji. Osiedlając się, podzielili się na grupy.

FEUDALIZM

Feudalizm - ustrój społeczno-gospodarczy, w którym dominowała wielką własność ziemska, dająca feudałom władzę nad chłopami, którzy utrzymywali ich i dostarczali dochodów.

W całej historii świata Karol Marks wyróżnił pięć wielkich formacji społeczno-gospodarczych:
- wspólnota pierwotna - forma organizacji społecznej poprzedzająca powstanie państwowości; oparta była na wspólnej własności ziemi i częściowo narzędzi pracy oraz na obowiązku pracy, której produkt dzielono pomiędzy członków proporcjonalnie do potrzeb; brak własności
- niewolnictwo - forma społeczna, powstała na gruncie rozwoju wspólnoty pierwotnej, wyodrębniona na podstawie charakterystycznego sposobu produkcji, w którym środki produkcji i posługujący się nimi należeli do właściciela niewolników (trwało całą starożytność); niewolnicza praca na rzecz swoich panów
- feudalizm trwający całe średniowiecze
- kapitalizm - ustrój społeczno-gospodarczy, w którym przeważa kapitał prywatny i wolna przedsiębiorczość
- komunizm/socjalizm - rewolucyjną ideologia klasy robotniczej głosząca program całkowitego zniesienia prywatnej własności, obalenia kapitalizmu, zbudowania społeczeństwa bezklasowego.

Marks wyodrębnił klasy antagonistyczne, które walczyły ze sobą:
- chłopi - pracują na ziemiach feudałów i dostarczają im dochody
- feudałowie - właściciele ziemi.

Wyróżniamy dwa rodzaje stosunków:
- feudalne -> pan - chłop

Układ ten był zazwyczaj dziedziczny. Renta zależała od układu.

- lenne -> feudał - feudał
Nie wszyscy feudałowie byli sobie równi. Drabina feudalna przypomina kształtem piramidę.

Suzeren - najwyższy pan feudalny w państwie (władca), który nie miał nad sobą nikogo, a cały teren należał do niego; dawał wasalom ziemię z chłopami jako wynagrodzenie za posłuszeństwo i świadczone usługi.

Zawierają ze sobą układ/pakt/stosunek lenny, który zwykle jest dziedziczny. Mógł zostać zerwany, gdy wasal albo senior nie dotrzymuje warunków. Sprawa konfliktowała się, gdy jeden wasal miał dwóch seniorów, którzy zaczęli ze sobą walczyć - musiał wybrać silniejszego. Dlatego Kościół wprowadził Pokój Boży, który zabraniał wojen domowych od środy wieczorem do poniedziałku rano.

Świadczenia podstawowe:

 

Świadczenia dodatkowe:
- wykupienie seniora z niewoli
- ufundowanie córce seniora wesela
- ufundowanie synowi seniora pasowania na rycerza.

Kontrakt lenny/komendacja/akt komendacji
Zawierano go podczas uroczystości zwanej hołdem lennym. Obecny był senior i wasal. Dotyczy osób świeckich i duchownych (np. król nadawał ziemię biskupom). Była to uroczystość z bardzo dużą oprawą religijną. Najważniejsza była inwestytura (część hołdu lennego, podczas którego następuje nadanie ziemi). Toczył o nią spór cesarz i biskup. Ziemię przekazywano w formie symbolicznej. Jeśli lennikiem była:
- osoba świecka, to otrzymywała włócznię lub chorągiew
- osoba duchowna, to otrzymywała pierścień lub pastorał.
Cesarz i biskup kłócili się o zależność biskupa: czy to od papieża czy cesarza.
Wyrazem oddania, posłuszności, lojalności lennika wobec pana było włożenie złożonych rąk wasala w dłonie seniora.

W Europie Zachodniej kontynentalnej (np. Francja) przyjęła się zasada, że "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem", czyli nie wszyscy byli poddanymi króla. Król np. w czasie wojny mógł nakazać swoim wasalom o stawienie się na nią, ale nie mógł prosić o to wasali swoich wasali.

Natomiast w Anglii obowiązywała zasada, że "wasal mojego wasala jest moim wasalem". Oznaczało to większą centralizację władzy. Król mógł zwrócić się do wasali na dowolnym szczeblu, każdemu mógł nakazać wstawiennictwo na wojnę.

CESARSTWO OTTONÓW

Henryk I Ptasznik

Królestwo w Niemczech
Do 911 r.n.e. (Traktat w Verdun) było to Królestwo, później stali się Cesarstwem - I Rzeszą Niemiecką. Niemcami władała dynastia Karolingów (na zasadzie dziedziczności). Na terenie Cesarstwa Wschodniofrankońskiego istnieje monarchia elekcyjna (król pochodzi z wyboru). Powstało to przez rozdrobnienie feudalne i podzielenie się Niemiec na szereg księstw (dziś pozostałością tego są landy). Spośród tych księstw wybierali jednego króla. Pozycja króla była dość mała. Wybierano go, by zachować jedność państwa, ale lokalni księcia się z nim nie zgadzali (często były jakieś powstania, mordy królów itp.).
Było tak do czasów, gdy władzę objął Henryk I Ptasznik. Udało mu się poruszyć granicę Niemiec (np. o Lotaryngię). Dla Himmlera był ideałem, punktem odniesienia.

Otton I

Tę rosnącą siłę i pozycję króla potwierdził Otton I. Potwierdził ją zwycięstwem odniesionym nad Węgrami w bitwie nad rzeką Lech (Lechowe Pole) w 955 r.n.e. Węgry to plemię, które przyszło ze wschodu, a najbliższe ich pokrewieństwo jest z Finami; połączenie tych dwóch języków nazywa się językiem ugrofińskim. Węgry dziś uznawane są za naród spokojny, ale w średniowieczu uznawani byli za naród rozbójniczy. Dopiero Otton I spacyfikował ich, dzięki czemu wycofali się na Nizinę Węgierską, uspokoili się i zaczęli budować własne państwo w X w.n.e. Później ich losy toczyły się różnie.
Dzięki bitwie nad Lechowym Polem, lokalni władcy doszli do wniosku, że centralna władza jest bardzo potrzebna.
Potwierdzeniem siły Ottona I było również rozgromienie Longobardów. Pokonując to plemię, koronował się na króla Włoch. Papież wezwał go, bo Longobardowie napadli na Państwo Kościelne. W 961 r.n.e. koronuje się na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (I Rzesza Niemiecka).
I Rzesza Niemiecka trwa do 1806 r.n.e. (rozwiązuje ją Napoleon Bonaparte).
Otton I chciał odbudować Imperium Rzymskie. Toczył o to wojnę z Francją. Objął prowadzenie kosztem Słowian Połabskich. Prowadził podbój między Łabą a Odrą. Objął te ziemie pod płaszczem chrystianizacji. Cesarz miał przewagę nad papieżem, bo ten chciał pomocy przy ewentualnych walkach. Papieżem zostawał wtedy ten, kogo wskazał cesarz. Chrystianizacji odbyła się wtedy kosztem Słowian Połabskich. Gdyby nie chrzest Mieszka I i waleczna konfrontacja rycerzy, mielibyśmy takie same losy jak Słowianie Połabscy.
Poza tym, że próbował rozszerzyć granice państwa, chciał je przekształcić z monarchii elekcyjnej w monarchię dziedziczną. 

Teofano

Otton II

Doprowadził do koronacji swojego syna, Ottona II, w wieku 6 lat. Takie zabiegi były często stosowane. Ale nie udało mu się stworzyć monarchii dziedzicznej. Rodzina ta była kolejno wybierana na cesarzy. Otton II próbował odbudować całe Cesarstwo Rzymskie. Dlatego zawarł małżeństwo z królową bizantyjską, Teofanom. Tym małżeństwem chciał scalić kraje.

Otton III

Jego następca, Otton III, inaczej chciał zapanować nad światem. Panował na przełomie X i XI w.n.e. W tym czasie w Polsce rządził Bolesław Chrobry. Otton III miał dobrą opinię w Polsce. Jest to władca wizjoner (nie patrzy wstecz, a ma wizję na przyszłość). Stworzył ideę Unii Europejskiej.
Chciał odbudować Cesarstwo Rzymskie, ale w innej formie - w formie cesarstwa uniwersalnego. Miało ono objąć cztery części:
- Italia (Włochy)
- Germania (Niemcy)
- Galia (Francja)
- Sclavinia (Słowiańszczyzna).
Do tej idei próbował namówić Bolesława Chrobrego w 1000 r.n.e. na Zjeździe gnieźnieńskim (przybył w pielgrzymce do grobu świętego Wojciecha do Gniezna). Prawdopodobnie Otton III widział Bolesława Chrobrego jako króla Słowiańszczyzny (Bolesław Chrobry był wtedy najsilniejszym władcą wschodnim). Otton III był nastawiony pokojowo w stosunku do Słowiańszczyzny. 

Henryk II

Niestety, cała idea rozleciała się w 1002 r.n.e., bo Otton III zmarł, a jego następca, Henryk II, był wrogo nastawionym do Polski. Zablokował jest koronację Bolesława Chrobrego. Miało to wyraz trwającej 15 lat wojny polsko-niemieckiej.